PPT (จะเผยแพร่ภายหลัง)
ความรู้พื้นฐานจากบทที่ 2 ของคู่มือครูหน่วยนี้ ใช้ร่วมกับสื่อการสอนแบบโต้ตอบด้านล่างในชั้นเรียน
ส่วนนี้จัดทำขึ้นเพื่อการเตรียมสอนของครู อธิบายหลักฟิสิกส์และวิศวกรรมอย่างตรงไปตรงมา สำหรับปัญหา “พลังงานสูญเปล่า” และ “การสั่นรุนแรง” ที่นักเรียนมักเจอเมื่อพยายามรีดสมรรถนะให้ถึงขีดสุด
ประการแรก ต้องคำนึงถึงการอนุรักษ์พลังงานเป็นพิเศษ ในระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานลมทั้งระบบ การสั่น เสียงรบกวน การเสียรูปของโครงสร้าง หรือความร้อนที่ไม่จำเป็นใด ๆ ล้วนส่งผลต่อสมรรถนะโดยรวม เพราะพลังงานที่สูญเสียเหล่านี้ล้วนมาจากพลังงานลมที่กังหันรับมา เมื่อพลังงานลมถูกใช้ไปกับการสั่น การเสียรูป เสียง หรือแรงเสียดทาน ประสิทธิภาพโดยรวมก็ลดลง
จากประสบการณ์ในการแข่งขัน พบจุดที่ออกแบบไม่เหมาะสมหลายประการซึ่งควรระวัง ดังนี้
ประการที่สอง ในการออกแบบทั้งระบบ ต้องเลือกวัสดุอย่างรอบคอบ และพยายามไม่ให้วัสดุรับแรงดัด (bending force) เพื่อป้องกันไม่ให้วัสดุเสียรูป ระบบจึงจะมีเสถียรภาพ ทั้งประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือโดยรวมก็จะดีขึ้น
ข้อที่หนึ่ง ต้องใช้ตลับลูกปืน ตลับลูกปืนเป็นอุปกรณ์ที่พัฒนามาจนสมบูรณ์และหาได้ทั่วไป ช่วยลดแรงเสียดทาน และลดการสูญเสียพลังงานไปเป็นความร้อนที่ไม่จำเป็นได้อย่างชัดเจน จึงควรใช้ตลับลูกปืนอย่างเหมาะสม
ข้อที่สอง วัตถุที่หมุนทุกชิ้นต้องได้สมดุล อย่าให้จุดศูนย์กลางมวลของวัตถุที่หมุนอยู่นอกแนวแกนหมุน มิฉะนั้นจุดศูนย์กลางมวลจะมีความเร่งสู่ศูนย์กลาง เกิดแรงและการสั่นที่ไม่จำเป็น พลังงานของการสั่นนี้ก็มาจากพลังงานลมที่กังหันรับมาเช่นกัน ทำให้ประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าของระบบลดลง
ข้อที่สาม วัตถุที่มีมวลใด ๆ ที่ยึดอยู่บนเพลาและหมุนไปพร้อมเพลา ควรอยู่ใกล้ตลับลูกปืนให้มากที่สุด เพื่อไม่ให้ผลของคานเพิ่มแรงที่ตลับลูกปืนต้องรับโดยไม่จำเป็น และเพื่อไม่ให้วัตถุที่หมุนอยู่ห่างจากตลับลูกปืนซึ่งกลายเป็นจุดหมุนมากเกินไปจนเพลาเสียรูป
ข้อที่สี่ เพลาที่หมุนทุกเพลาต้องหลีกเลี่ยงการเสียรูปขณะทำงานให้มากที่สุด จึงต้องใส่ใจขนาดของแต่ละเพลาเป็นพิเศษ ให้เพลามีความแข็งแรงเพียงพอไม่เสียรูประหว่างหมุน เพลาจะได้ทำงานอย่างมีเสถียรภาพและน่าเชื่อถือ ไม่เกิดความเสียหายหรือสูญเสียประสิทธิภาพโดยไม่จำเป็น
ข้อที่ห้า ใบพัดกังหันต้องแข็งแรงพอ ขณะเดียวกันก็ควรมีน้ำหนักน้อยที่สุดเท่าที่ทำได้ เพื่อไม่ให้เสียรูปหรือสั่นมากเกินไปขณะหมุน การควบคุมความแข็งแรงและน้ำหนักของใบพัดช่วยให้กังหันหมุนได้อย่างมั่นคง ลดภาระและความเสียหายที่ไม่จำเป็น
ผู้ป่วยมาแล้ว! เริ่มจากสังเกตอาการให้ดี: ไม่หมุน หมุนช้าเกินไป สั่นทั้งตัว หรือค่าที่อ่านได้กระโดดไปมา?
เป้าหมาย: ผู้ป่วยบางรายมีสองสาเหตุพร้อมกัน การตรวจแต่ละอย่างใช้เวลา จึงต้องวินิจฉัยตามลำดับที่ประหยัดเวลาที่สุด แล้วเลือกวิธีรักษาให้ถูก ถ้ารักษาหายตั้งแต่ครั้งแรกจะได้โบนัสประสิทธิภาพด้วย มีผู้ป่วยทั้งหมด 10 ราย
หน่วยที่สอดคล้อง: ประถม หน่วยที่ 13–14, มัธยมต้น หน่วยที่ 14, มัธยมปลาย หน่วยที่ 11–14
ด่านละหนึ่งข้อ: อ่านโจทย์ เลือกคำตอบ แล้วกดตรวจคำตอบ
กำลังโหลดคลังคำถาม…
หน่วยที่สอดคล้อง: ทุกหน่วยการเรียนรู้ของทั้งสามระดับชั้น